AB havalimanlarında jet yakıtı endişesi
ABD ve İsrail’in İran’ya yönelik başlattığı savaşın etkileri ateşkese rağmen sürüyor ve son olarak Avrupa genelindeki havalimanları jet yakıtı sıkıntısı ile karşı karşıya. Sektör temsilcileri Hürmüz Boğazı’nın üç hafta içinde tamamen yeniden açılmaması halinde sistematik bir jet yakıtı kıtlığı çekecekleri uyarasında bulundu.
Financial Times ve Corriere della Sera’nın cuma günü yayımladığı haberlere göre, Airports Council International Europe (ACI Europe), parafin (jet yakıtı) rezervlerinin hızla azaldığı ve askeri faaliyetlerin tedarik üzerinde ciddi baskı oluşturduğu uyarısında bulundu.
9 Nisan tarihli ve AB Komisyonu üyeleri Apostolos Tzitzikostas (Ulaştırma) ile Dan Jorgensen’e (Enerji) gönderilen mektupta, ACI Europe Genel Direktörü Olivier Jankovec, durumun ilk bildirilenden daha kritik olduğunu belirterek özellikle gelecek yazın yoğun turizm sezonunda havayolu programlarının risk altında olduğuna dikkat çekti.
YÜZDE 40’I HÜRMÜZ’DEN
Financial Times’a göre, dünya jet yakıtı arzının yaklaşık yüzde 40’ı Hürmüz Boğazı üzerinden geçiyor. Corriere della Sera ise dikkat çekici bir ayrıntıyı paylaştı. Avrupa’daki bazı ülkelerin stratejik parafin rezervleri yalnızca sekiz ila 10 gün yetecek seviyede bulunuyor; bu sürenin ardından karne uygulamasına geçilmesi gerekebilir.
İtalya’da, tedarik zincirinde yaşanan aksaklıklar nedeniyle bazı havalimanlarının halihazırda bu acil önleme başvurduğu bildirildi. Öte yandan, bu hafta yürürlüğe giren ABD-İran ateşkesine rağmen fiyatlarda henüz bir rahatlama görülmedi. Hürmüz Boğazı’ndaki trafik sıkışıklığı sürerken, yaklaşık 170 milyon varil petrolün Basra Körfezi’nde beklediği ifade ediliyor. Jet yakıtı fiyatı perşembe günü ton başına yaklaşık bin 573 dolara çıkarak çatışma öncesi seviyenin iki katını aştı. Bu artışın, Avrupa ekonomisinin geneli üzerinde ciddi bir yük oluşturabileceği değerlendiriliyor.
‘CİDDİ ZARAR VERİR’
Jankovec, Corriere della Sera tarafından yayımlanan mektubunda, “Jet yakıtı kıtlığının kaçınılmaz sonucu olacak bağlantı kaybı, Avrupa ekonomisine ciddi zarar verecek ve yükselen petrol fiyatlarının makroekonomik etkilerini daha da ağırlaştıracaktır,” ifadelerini kullandı. ACI Europe, perşembe günü gönderdiği mektupta Avrupa Komisyonu’ndan, havacılık yakıtı için AB genelinde ortak satın alma seçeneği dahil olmak üzere olağanüstü önlemleri değerlendirmesini istedi. Ayrıca rafinerilere, jet yakıtı üretimini diğer ürünlere karşı koruyacak hedefli yükümlülükler getirilmesi önerildi.
Artan maliyetler havayolu şirketlerini sefer azaltmaya zorluyor. Azaltılan seferler ve artan maliyetler yüzünden birçok üye ülke ekonomisinin dayandığı turizm ekosisteminin de ciddi zarar göreceği belirtiliyor.
FRANSA’DAN EK DESTEK
Hürbüz Boğazı’nın kapatılmasıyla çiftçilere yakıt destegi vermeye başlayan Fransa artmaya devam eden akaryakıt fiyatları üzerine tarım sektörüne 20 milyon euroluk ek destek paketi açıklandı Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, Orta Doğu’daki savaşın Fransız çiftçileri doğrudan etkilediğini belirterek akaryakıt ve gübre fiyatlarının bazı çiftlikleri zor durumda bıraktığını vurguladı. Lecornu, ek 20 milyon euronun tarım sektöründeki en hassas kesimleri desteklemek için ayrıldığını, ayrıca mazot desteği verilecek çifçilerin sosyal güvenlik primlerinin ödemesinin istisnai olarak üstlenileceğini kaydetti.
