Beslenme ile ağrıları azaltmak mümkün mü?

DİDEM SEYMEN - Son yıllarda giderek daha sık duyduğumuz fibromiyalji; yaygın kas ağrıları ile karakterize kronik yorgunluk, uyku problemleri, sabah yorgun halsiz uyanma, dikkat dağınıklığı ve yaşam kalitesinde düşüş ile karşımıza çıkan kronik bir sendrom. Fibromiyaljide özel bir diyet yoktur. Akdeniz tipi beslenme önem kazanmaktadır. Glutensiz diyetler ise her fibromiyalji hastası için uygun değildir. Medicana Ataköy Hastanesi’nden Uzman Diyetisyen Ayça Sena Yılmaz, fibromiyalji ve beslenme arasındaki ilişkiyi anlattı…

Fibromiyaljinin tam nedeni kesin olarak bilinmese de stres, hormonal değişimler, uyku bozuklukları, merkezi sinir sistemindeki hassasiyet artışı ve inflamasyon süreçlerinin etkili olduğu düşünülmektedir.

Tedavide ilaç kullanımı, fiziksel aktivite, uyku düzeni ve stres yönetimi kadar beslenme alışkanlıkları da önemli rol oynamaktadır. Yeterli ve dengeli beslenme düzeni fibromiyalji semptomlarını tamamen ortadan kaldırmasa da ağrıların hafiflemesine, enerji seviyelerinin korunmasına ve yaşam kalitesinin artmasına destek olabilir.

Antienflamatuar beslenme

Fibromiyalji hastalarında vücuttaki inflamasyon yükünü azaltmaya yardımcı olacak bir beslenme uygulanmaktadır. Özellikle işlenmiş gıdalar, aşırı şeker tüketimi, trans yağlar ve düzensiz beslenme sistemi inflamasyonu artırabilir. Bu nedenle doğal, yeterli ve dengeli antioksidan yönünden zengin besinlerin tüketimi ön plana çıkmaktadır. Renkli sebze ve meyveler antioksidan açısından oldukça değerlidir. Yaban mersini, çilek, böğürtlen, ıspanak, brokoli, mor lahana ve kırmızı biber gibi besinler serbest radikal hasarını azaltmaya yardımcı olabilir. Bu durum hücresel düzeyde vücudun korunmasına katkı sağlayabilir. Beslenmenize ekleyeceğiniz bu besinler ağrılarınızın hafiflemesine yardımcı olabilir.

Omega-3 yağ asitlerinin inflamasyon üzerinde olumlu etkileri olduğu çalışmalarla bilinmektedir. Somon, sardalya, uskumru gibi yağlı balıklar haftada en az 2 kez tüketilebilir. Balık tüketemeyen bireylerde ceviz, keten tohumu gibi bitkisel omega-3 kaynakları da beslenmeye eklenebilir. Sağlıklı yağ tüketimi yalnızca inflamasyon açısından değil, aynı zamanda beyin fonksiyonları ve ruh hali üzerinde de destekleyici olabilir. Çünkü fibromiyalji hastalarında depresif duygu durum ve mental yorgunluk da sık görülebilmektedir.

Magnezyum ve kas sağlığı

Fibromiyalji hastalarında sık görülen şikayetlerden biri kas spazmları ve kas hassasiyetidir. Magnezyum; kas kasılması, gevşemesi ve sinir sistemi üzerinde önemli rol oynayan minerallerden biridir. Magnezyum eksikliği yorgunluk, kas krampları ve uyku problemlerini artırabilir. Kabak çekirdeği, badem, muz, kakao, yeşil yapraklı sebzeler gibi Magnezyum içeren besinleri beslenmeye eklemek krampların azalmasında etkin rol oynayabilir.

Probiyotik tüketimi önemli

Özelikle son yıllarda yapılan çalışmalar bağırsak mikrobiyotası ile fibromiyalji arasında ilişki olabileceğini göstermektedir. Bağırsak florasındaki dengesizliklerin inflamasyonu artırabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle beslenmede probiyotik ve prebiyotik kaynakları önem kazanmaktadır. Yoğurt, kefir bağırsak sağlığını desteklerken; yulaf, muz ve sebzeler prebiyotik lif kaynağı olarak bağırsak bakterilerini beslemeye yardımcı olabilir. Basit şeker içeren gıdalar tüketimi kan şekerinde ani yükselme ve düşüşlere neden olarak enerji dalgalanmalarını artırabilir. Özellikle paketli ürünler, şekerli içecekler, hamur işleri ve aşırı tatlı tüketimi yorgunluk hissini artırabilir.Kas ağrılarını tetikleyebilirler.

Kafein ve uyku düzeni

Aşırı çay, kahve ve enerji içeceği tüketimi uyku kalitesini bozabilir. Özellikle akşam saatlerinde kafein tüketiminin sınırlandırılması önerilmektedir.Uyumadan önce yeşil çay tüketilmemelidir.Uyku düzeninin bozulması ağrı hassasiyetini artırabilir ve kişinin gün boyu daha yorgun hissetmesine neden olabilir.

Su tüketimi göz ardı edilmemeli

En önemlisi yeterli su tüketimidir. Yetersiz sıvı tüketimi kas ağrıları, halsizlik ve baş ağrısı gibi şikayetleri artırabilir. Gün içerisinde düzenli su tüketmek dolaşım sistemi ve kas fonksiyonları açısından destekleyicidir. Özellikle yoğun kahve tüketen bireylerin su tüketimine daha fazla dikkat etmesi gerekir. Kg X 30 ml ile günlük ne kadar su içeceğinizi hesaplayabilirsiniz.