Kargaşa sürüyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın açılması için başlattığı ‘Özgürlük Projesi’ devam ederken, bölgede karmaşa sürüyor.
Trump, “Şu anda içinde bulunduğumuz durumu mini savaş olarak adlandırıyorum” dedi ve bu savaşın uzun sürmeyeceği mesajını verdi. Trump, Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada “Washington ve Tahran arasında çatışmaların çözülmesi 2-3 hafta alacak” ifadelerini kullandı. ABD’nin Vietnam, Irak gibi diğer ülkelerde yürüttüğü savaşlara kıyasla İran’la çok hızlı hareket edildiğini belirten Trump, ‘Şu an işler iyi gidiyor’ ifadelerini kullandı. İran’ın askeri ve siyasi kapasitesini büyük oranda “yok ettiklerini” savunan Trump, “Aslında İranlıların ihtiyacı olan şey bu; teslimiyetin simgesi olan beyaz bayrağı sallamaları gerekiyor. İran bizimle anlaşmak istiyor ve bu Tahran için en doğru adım olacak” dedi.
‘Ateşkes bitmedi’
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise, Hürmüz’deki operasyonunun ayrı bir görev olduğunu ve ‘geçici’ nitelik taşıdığını vurgularken, ABD’nin ‘Epik Öfke’ olarak nitelediği operasyondan bağımsız olduğunu söyledi.
Hegseth, ateşkes sürecinin henüz sona ermediğini vurgularken, “İran’a, eylemlerinde temkinli davranması tavsiyesinde bulunuyoruz” dedi. İran’ın ticari gemilere saldırması halinde ‘ezici ateş gücü’ ile karşılık verileceğini söyleyen Hegseth, İran’ın uzun süredir Hürmüz’de ticari gemileri taciz ettiğini savunarak, “İran bu boğazı kontrol etmiyor” ifadelerini kullandı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) müttefik ülkelerle birlikte yüzlerce gemi, şirket ve sigorta firmasıyla aktif iletişim halinde olduğunu belirten Hegseth, “Boğazdan geçmek için sırada yüzlerce gemi var” dedi.
‘İhlal ettiler’
Öte yandan İran’dan gelen mesajlar ise tepkili. İran adına Pakistan’da ABD ile yapılan görüşmelere liderlik eden Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, “Seyrüsefer ve enerji geçiş güvenliği, ABD ve müttefikleri tarafından ateşkesi ihlal ederek uygulanan abluka ile tehlikeye atılmıştır” değerlendirmesinde bulundu. Kalibaf, “Mevcut durumun sürdürülmesinin ABD için dayanılmaz olduğunu çok iyi biliyoruz, ve biz daha yeni başladık” ifadelerini kullandı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise, ABD’ye “kötü niyetli aktörler tarafından yeniden bataklığa sürüklenmekten sakınması” uyarısını yaptı. Arakçi, “Hürmüz’deki gelişmeler, siyasi bir krizin askeri bir çözümü olmadığını açıkça gösteriyor” derken, “Pakistan’ın nazik çabasıyla görüşmeler ilerleme kaydederken, ABD kötü niyetli aktörler tarafından yeniden bataklığa sürüklenmekten sakınmalı. BAE de öyle yapmalı. Özgürlük Projesi, Çözümsüzlük Projesidir” ifadelerini kullandı.
Körfez teyakkuzda
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Bahreyn Kralı Hamed bin İsa Al Halife, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid ile “İran’ın BAE’ye yönelik saldırılarını” görüştü. BAE Savunma Bakanlığı, hava savunma sistemlerinin İran saldırılarını engellediğini açıkladı. Bu arada İran Silahlı Kuvvetleri, son günlerde BAE’ye yönelik herhangi bir saldırı gerçekleştirmediklerini bildirdi.
Güney Kore katılabilir
Güney Kore hükümetinin, ABD’nin “Özgürlük Projesi” olarak adlandırdığı ve Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimine katılmayı değerlendirdiği bildirildi. ABD Başkanı Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen Güney Kore bandıralı bir gemiye saldırı düzenlediğini duyurmuş, Güney Kore’yi harekete çağırmıştı.
En az 10 sivil denizci öldü
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Beyaz Saray’da düzenlediği basın brifinginde Hürmüz Boğazı’nda yaşanan çatışmalarda İran’a ait 7 sürat teknesinin imha edildiğini söyleyerek “En az 10 sivil denizci öldü” ifadelerini kullandı. Rubio, Körfez bölgesinde 87 farklı ülkeden yaklaşık 23 bin sivilin kurtarılması için “Özgürlük Projesi” adlı operasyonu başlattıklarını savundu. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasını ve boğaza mayın döşemesini “uluslararası hukuka temelden aykırı” diye eleştiren Rubio, “Bu, tam olarak korsanlık” yorumunu yaptı. ABD Dışişleri Bakanı, ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırılarının devam edip etmeyeceği hususunda, “Destansı Öfke Operasyonu sona erdi. Başkan’ın Kongre’ye bildirimini yaptığı üzere o operasyon bitti, bu aşamayı tamamladık. Şimdi Özgürlük Projesi’ne geçiyoruz” değerlendirmesini yaptı.
Yeni saldırı olabilir
Amerikan CNN kanalına konuşan İsrailli bir kaynak, İran’da enerji altyapısının ve üst düzey İranlı yetkililerin hedef olabileceğine işaret ederek, “Amaç, müzakerelerde İran’ı daha fazla taviz vermeye zorlamayı hedefleyen kısa süreli bir askeri harekat gerçekleştirmek” dedi. İsrailli kaynak, söz konusu planın büyük ölçüde geçen ayki ateşkesten önce hazırlandığını aktararak, saldırıların başlamasının ABD Başkanı Donald Trump’ın nihai kararına bağlı olduğunu kaydetti. Öte yandan Orta Doğu’da ABD ordusuna ait, çoğunluğu “Boeing KC-135R Stratotanker” tipi yakıt ikmal uçaklarından oluşan hava trafiğinde dikkati çeken yoğunluk gözlendi.
