Öğrenci affı Meclis’te! Üniversiteye dönüş yolu açılıyor

AYŞEGÜL KAHVECİOĞLU / ANKARA - AK Parti, yükseköğretim sisteminde kapsamlı değişiklikler öngören yasa teklifini TBMMBaşkanlığı’na sundu. Teklifle, daha önce çıkarılan öğrenci aflarından yararlanmayan ve çeşitli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen öğrencilere yeniden öğrenim hakkı tanındı. Yükseköğretim sistemine yönelik düzenlemeler içeren teklifte öne çıkan başlıklar özetle şöyle:

Hayalet yazarlığa ceza

Başkaları adına ücretli ya da ücretsiz tez, makale veya akademik çalışma hazırlayan öğretim elemanlarına doğrudan “meslekten çıkarma” cezası uygulanacak.

Başkalarına ücretli veya ücretsiz tez, makale, kitap ya da proje hazırlatarak diploma veya akademik unvan alanların bu unvanları geri alınacak, akademisyen olanlar öğretim mesleğinden çıkarılabilecek. Tez ve akademik çalışma hazırlayanlar, aracılık edenler ile bunlarıkullanarak akademik derece elde edenlere ise 5 bin günden 10 bin güne kadar, meslek edinenlere 20 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak.

Sahte diploma adımı

Türkiye’de mevzuata aykırı şekilde yabancı üniversite adına ön lisans, lisans veya lisansüstü program açan ya da yükseköğretim kurumu işletenlere 2-4 yıla kadar hapis ve adli para cezası verilecek. Türk veya yabancı yükseköğretim kurumlarına ait sahte diploma, mezuniyet belgesi ve sertifika düzenleyenlere resmi belgede sahtecilik hükmüuygulanacak.

AK Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin, teklife ilişkin “Daha önceki af 400 bin öğrenciyi kapsıyordu ama 40 bin civarında müracaat eden oldu. Hacim geniş gözüküyor ama yüzde 10’u hiç geçmemiş. En önemli kriter 2022’den önceki aflardan yararlanmamış olmak” dedi.

EMEKLİLİK SONRASI SÖZLEŞMELİ ÖĞRETİM ÜYELİĞİ

Üniversiteler, patent ve buluş haklarını Teknoloji Transfer Ofislerine (TTO) devredebilecek. Buluşlardan elde edilen gelirin en az üçte biri mucide verilecek. TTO’lar özel sektörle ortaklık kurabilecek ve yatırım yapabilecek.

Cumhurbaşkanı kararıyla devlet üniversitelerine yurt dışında yerleşke, fakülte, program ve eğitim tesisleri açma yetkisi verilecek.

Kendi hastanesini kuramayan tıp fakülteli vakıf üniversitelerine eksiklerini tamamlamaları için 30 aylık ilave süre tanınacak.

Üniversitelerde göreve başlayacak tüm öğretim elemanları güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulacak. Atamalar ancak bu sürecin tamamlanmasının ardından yapılabilecek.

Öğretim üyeleri emekli olduktan sonra 75 yaşına kadar ikişer yıllık sürelerle sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek ve kadroluyken sahip oldukları özlük hakları aynen korunacak.

Sağlık Bakanlığı ile üniversitelerin birlikte kullandığı sağlık tesislerinde elde edilen aylık tahsilatın yüzde 2.5’i, bilimsel araştırma projeleri için üniversiteye aktarılacak.

YÖK’ün yaptığı uluslararası anlaşmalar kapsamında öğretim elemanları, yurt dışındaki üniversitelerde görev yapmak üzere 5yıla kadar maaşlı izinli olarak görevlendirilebilecek.

Garantör üniversiteye

Eğitim ve öğretim faaliyetlerini gerektiği şekilde sürdüremeyen vakıf üniversitelerine uygulanacak idari yaptırımlar ilk kez kanunla düzenleniyor. İhlalin ağırlığına göre üniversitelere uyarı verilebilecek, kontenjanları sınırlandırılabilecek, öğrenci alımı durdurulabilecek veya faaliyet izinleri geçici ya da tamamen kaldırılabilecek. Faaliyet izninin geçici olarak durduran sorunların 3 yıl içinde giderilememesi ya da kalıcı hale gelmesi durumunda üniversitenin faaliyet izni tamamen kaldırılacak, devlet üniversitesine veya garantör üniversiteye devredilecek.

4 ay şartı

Yükseköğretim kurumlarında hazırlık, ön lisans, lisans ve lisansüstü programlarda öğrenim görürken çeşitli nedenlerle ilişiği kesilen ve daha önce aftan yararlanmamışlara üniversiteye dönüş yolu açılıyor. Terör, kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu imal ve ticareti gibi belirli suçlardan hüküm giyenler ile sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler aftan yararlanamayacak. Yasanın yürürlüğe girmesini takip eden 4 ay içinde başvuru yapanlar yeni öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek. Askerlik görevini ifa edenler ise bu görevlerinin sona ermesinden itibaren 2 ay içinde başvurarak aftan yararlanabilecek. Af şartlarını sağlayanlar yatay geçiş ile açıköğretim programlarına geçiş de yapabilecek.

Teorik derslerinibaşarıyla tamamlayan ancak staj, uygulamalı eğitim veya intörnlük eğitimi almayan öğrencilere de eğitimlerini tamamlama hakkı verilecek.