Oyun sanal tehlike gerçek!
EREN KOCA - Şanlıurfa’da okula silahla saldıranÖmer Ket’in (19) dijital oyun saldırı oyunu PUBG bağımlısı olduğu ortaya çıktı. Yaşanan bu olay milyonlarca kullanıcısı olan dijital temelli bazı oyunlar ve yasaklanması gerektiği tekrar gündeme getirdi. Dünyada ve Türkiye’de oynanan en tehlikeli dijital oyunlar hangileri? Kaç kişi indirdi? Günde kaç kişi oynuyor? Yaş sınırı nedir? Uzmanlar Milliyet’e anlattı.
50 milyon aktif oyuncu
Türkiye’de dijital oyun bağımlısı sayısına ilişkin resmi ve kesin bir istatistik bulunmamakla birlikte, aktif oyuncu sayısının 50 milyona yaklaştığı ve oyun bağımlılığı tanılarının pandemiden sonra yüzde 50 arttığı belirtiliyor. İstatistiklere göre, 6-15 yaş çocuklar arasında yüzde 66 oranında arttı.
Sosyal Medya ve Dijital Güvenlik Eğitim Araştırma Merkezi (SODİMER) Başkanı Prof. Dr. Levent Eraslan, meseleyi tek boyutlu ele almanın yanlış olacağını vurguladı. Eraslan, “Bugün dünyada 3 milyardan fazla insan dijital oyun oynuyor. Özellikle PUBG: Battlegrounds, Fortnite, Call of Duty ve Grand Theft Auto V gibi yüksek rekabet ve şiddet içeren oyunların oyuncu sayıları milyonları aşmış durumda. PUBG gibi oyunların aylık oyuncu sayısı 90 milyona ulaşabiliyor” dedi.
‘Oyun tek başına suç üretmez’
Eraslan, “tehlikeli dijital oyunlar” kavramının doğru anlaşılması gerektiğini belirterek şunları söyledi:
“Bizim ‘tehlikeli dijital oyun’ olarak tanımladığımız şey; PUBG: Battlegrounds, Free Fire, Call of Duty: Mobile gibi oyunların kendisinden çok; yaşa uygun olmayan içerik, uzun süreli kontrolsüz kullanım ve dijital denetimsizliğin birleşimidir. Oyun tek başına suç üretmez. Ancak bağımlılık düzeyinde kullanım, sosyal izolasyon ve psikolojik sorunlarla birleştiğinde risk ortaya çıkar.”
Nasıl haberleşiyorlar?
Dijital oyunları oynayan bazı çocuk ve yetişkinlerin sosyal medya platformları WhatsApp, Telegram, TikTok, Instagram’dan haberleştikleri, Kick ve Twitch gibi canlı yayın platformları üzerinden oynadıkları öğrenildi.
İşte o tehlikeli oyunlar
■ PUBG Mobile’de yaş sınırı 16. Silah temelli oyunun, çevrimiçi rekabet ve bağımlılık potansiyeli bulunuyor. Dünyada günlük yaklaşık 25-30 milyonun üzerinde aktif kullanıcı oynarken, oyunu indirenlerin sayısı 150 milyonu aşabiliyor. Oyunun Türkiye’de yaklaşık 4 milyon aktif oyuncusu bulunuyor, günlük oynayan kişi sayısı ise yaklaşık 500 bin.
■ Counter-Strike 2’de (CS2) yaş sınırı 18. Oyun temelde teröristler ve anti-teröristler (anti-terörist) arasında geçen, strateji ve takım çalışmasına dayalı 5v5 taktiksel bir nişancı oyunu. Oyun bomba kurma/imha etme veya rehine kurtarma görevlerini yerine getirerek, raunt bazlı maçlarda rakip takımı etkisiz hale getirmek ve üstünlük sağlamayı amaçlıyor.
Dünyada günlük yaklaşık 1,5 miyon aktif kullanıcı oynarken, Türkiye’de milyonlarca aktif oyuncusu bulunuyor.
■ Call of Duty Warzone’de yaş sınırı 18. Oyun, yoğun şiddet ve bağımlılık riski içeriyor. Dünyada günlük yaklaşık 5 milyonun üzerinde aktif kullanıcı oynarken, Türkiye’de yaklaşık 200 bin aktif oyuncusu var.
■ Fortnite’nin yaş sınırı 12. Oyun, rekabet ve çevrimiçi iletişim baskısı yaratabiliyor. Dünyada günlük yaklaşık 1,3 milyon aktif kullanıcı oynarken, Türkiye’de yaklaşık 1 milyon aktif oyuncusu var.
Erişim engeli
■ Roblox’ta yaş sınırı 13. Oyunda kullanıcı içerikleri nedeniyle ebeveyn denetimi şart. Dünyada günlük yaklaşık 70 milyon aktif kullanıcı oynarken, oyunu indirenlerin sayısı yaklaşık 100-144 milyon kişi. Türkiye’de yaklaşık 9 milyondan fazla aktif oyuncusu vardı. Ağustos 2024’te getirilen erişim engeliyle bu kullanıcıların önemli bir kısmı şu anda platforma doğrudan erişim sağlayamıyor.
■ GTA V’de yaş sınırı 18. Oyun şiddet, suç, cinsellik ve kötü rol modeller barındırıyor. Dünyada günlük yaklaşık 15-20 milyon civarında aktif kullanıcı oynarken, oyunu indirenlerin sayısı yaklaşık 220 milyondan fazla kişi. Türkiye’de aktif oyuncusu 100 binleri bulurken, günlük oynayan kişi sayısı 10 binlerce.
OKUL SALDIRISININ ARKASINDAN SAVAŞ OYUNU ÇIKTI! SALDIRGAN PUBG BAĞIMLISIYMIŞ
FERİT ZENGİN -Şanlıurfa’da önceki gün eski öğrencisi olduğu okula pompalı silahla saldırı düzenleyerek üçü ağır 16 kişiyi yaraladıktan sonra aynı silahla intihar eden 19 yaşındaki Ömer Ket’in bilgisayar savaş oyunu bağımlısı olduğu ortaya çıktı.
Yapılan soruşturma ve Ket’in cep telefonu üzerinde yapılan incelemede, internet üzerinden oynanan PUBG savaş oyunu bağımlısı olduğu ve bir süre önce çalışmak için girdiği kebapçıdan da bu nedenle işten çıkarıldığı tespit edildi. Saldırgan gibi ilçede bir çok gencin aynı oyunu oynadığı, oyunun gençler arasında çok yaygın olup oyun grupları kurulduğunu tespit eden güvenlik birimleri, oyun üzerinden birbirini militarize eden gençlere karşı ilçede alarm vererek, gençleri bu oyundan çekmek için çalışma başlattı.
Müdürden suç duyurusu
Saldırıyı gerçekleştiren saldırganın okulun eski öğrencisi olduğu ve saldırıdan önce sosyal medya hesabı Instagram üzerinden “Hazır olun bu okulda bir kaç gün sonra saldırı olacak, hazır olun kunduzlar” mesajını” paylaştığı ve okul müdürünün emniyete giderek suç duyurusunda bulunduğu ileri sürüldü.
1 gözaltı
Siverek Cumhuriyet Savcılığınca başlatılan adli soruşturmada, saldırgan şahsa tüfeği veren/satan bir şüpheli gözaltına alındı.
Gençleri militarize etme çalışması
Yine yapılan çalışmalarda, tek başına, ikili ve dörtlü gruplarla oynanan ve oyunda kalabilmek için oyuncuyu sürekli çatışmaya ve öldürmeye zorlayan bir şiddet oyunu olup 16 yaş ve üzeri için uygun görülen oyunun, olayın yaşandığı ilçede gençler arasında yoğun olarak oynandığı da tespit edilirken, benzer olayların yaşanmaması için ilçede alarm seviyesine geçen emniyet birimlerinin oyuna erişimin engellenmesi içinde girişimlerde bulunacağı öğrenildi.
PUBG oyununun amacı nedir?
“Papçi” (veya orijinal adıyla PUBG: Battlegrounds), dünya çapında popüler olan bir çevrimiçi çok oyunculu hayatta kalma (battle royale) oyunudur. Oyun da, yaklaşık 100 oyuncu bir adaya paraşütle atlar. Oyuncuların temel amacı, adada buldukları silah, araç ve ekipmanları kullanarak diğer oyuncuları saf dışı bırakmak ve hayatta kalan son kişi veya takım olmaktır.
Aile tedavi için gün almış
Olay sonrası cesedi Adli Tıp Kurumuna kaldırılan Ömer Ket’in cep telefonu üzerinde yaptığı incelemede bir tür savaş oyunu olan Papçi’yi (PUBG) telefonuna indirerek oynadığını tespit eden polis, Ket’in oyunun bağımlısı olduğunu ve oyun nedeniyle zaman zaman etrafına saldırgan hareketlerde bulunduğunu ve bu nedenle de geçtiğimiz ay ailesi tarafından psikiyatri kliniğine gidilerek muayene ve tedavi için gün alındığını da tespit etti.
Oyun nedeniyle işten çıkarılmış
Yapılan çalışmalarda suç ve sabıka kaydı bulunmadığı tespit edilen saldırgan Ket’in, bu savaş oyunu nedeniyle işlerini aksatması ve dengesiz davranışlar sergilemesi nedeniyle kısa bir süre önce çalıştığı kebapçıdan da işten çıkarıldığı tespit edildi.
