SON DAKİKA HABERLER: ABD-İran görüşmeleri tıkandı, gözler Çin’e çevrildi! İşte Orta Doğu’da 2 tehlikeli senaryo
MİLLİYET.COM.TR - Katar merkezli Al Jazeera, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın ateşkes ve savaşın sona erdirilmesine ilişkin sunduğu yanıta sert tepki göstermesinin ardından bölgede ortaya çıkabilecek olası senaryoları analiz etti.
Habere göre Trump, İran’ın ABD’nin önerisine verdiği yanıtı ‘Hiç hoşuma gitmedi, kesinlikle kabul edilemez’ sözleriyle değerlendirdi. Trump ayrıca İran’ı yaklaşık 47 yıldır oyalama politikası izlemekle suçladı.
'TRUMP MEMNUN DEĞİLSE PLAN İYİDİR'
İran tarafı ise resmi düzeyde doğrudan bir açıklama yapmazken, İran’a yakın Tasnim Haber Ajansına konuşan bir kaynak, "Trump memnuniyetsizlik gösteriyorsa bu genellikle planın daha iyi olduğu anlamına gelir"ifadelerini kullandı.
Haberde, İran’ın yanıtını özellikle ABD piyasalarının açılışı öncesine denk getirecek şekilde geciktirdiği ve bunun Washington üzerindeki ekonomik baskıyı artırmayı hedeflediği ileri sürüldü. Nitekim petrol fiyatlarının anlaşma sağlanamaması sonrası yüzde 3 yükseldiği aktarıldı.
'ABD’NİN TEKLİFİ TESLİMİYET DAYATMASI'
İran medyasına göre Tahran yönetimi, ABD’nin teklifini 'teslimiyet dayatması'olarak gördüğü için reddetti. İran’ın yanıtında savaşın tüm cephelerde derhal durdurulması, gelecekte İran’a saldırı yapılmayacağına dair güvence verilmesi, petrol ihracatına yönelik yaptırımların 30 gün içinde tamamen kaldırılması, deniz ablukasının sona erdirilmesi ve dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması gibi taleplerin yer aldığı belirtildi.
İKİ TEMEL SENARYO
Al Jazeera’nın haberinde uzman görüşlerine de yer verildi. Eski ABD Savunma Bakan Yardımcısı Michael Mulroy’a göre Washington’un önünde iki temel senaryo bulunuyor.
İlk senaryonun, ‘Özgürlük Projesi’ adı verilen ve Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasını, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının sürmesini öngören uzun süreli deniz operasyonu olduğu ifade edildi. Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham’ın da İran’ın yanıtını “tamamen kabul edilemez” olarak nitelendirdiği ve daha sert bir yaklaşım çağrısı yaptığı aktarıldı.
İkinci senaryonun ise İran’daki altyapı hedeflerine yönelik askeri saldırılar olduğu kaydedildi. Mulroy, böyle bir adımın Tahran üzerinde baskıyı artırabileceğini ancak İran’ın da bölgedeki petrol ve doğal gaz altyapılarını hedef alabileceğini, bunun küresel enerji fiyatlarını daha da yükseltebileceğini söyledi.
Haberde, ABD’nin bölgede askeri yığınak yaptığı ve mühimmat sevkiyatını artırdığı da belirtildi. Ayrıca 40’tan fazla ülkenin, Hürmüz Boğazı’nda gemilere refakat edecek Avrupa öncülüğündeki olası bir görev gücüne katkıyı görüşmek üzere bir araya geleceği aktarıldı.
NETANYAHU: SAVAŞ HENÜZ SONA ERMEDİ
İsrail Başbakanı Netanyahu’nun da Trump ile İran’ın yanıtını görüştüğü ve “savaşın henüz sona ermediğini” söylediği ifade edildi. Netanyahu’nun İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının taşınması ve füze kapasitesinin sınırlandırılması gerektiğini savunduğu kaydedildi.
Öte yandan İranlı eski diplomat Abbas Hamiyar, ülkesinin ‘tehdit altında müzakere etmeyeceğini’ belirterek, ‘Direnişin bedeli teslimiyetin bedelinden daha düşüktür’ dedi.
CBS News’e röportaj veren Netanyahu, "Bence çok şey başardık. Ancak İran’dan çıkarılması gereken nükleer malzeme hala mevcut olduğu için bu iş bitmedi" diye konuştu.
ASKERİ HAREKAT OLASILIĞI
Netanyahu, bir anlaşma olması halinde İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunun ortadan kaldırılması gerekeceğini kaydetti. Netanyahu, "Askeri yöntemler hakkında konuşmayacağım, ancak Başkan Trump bana ‘Oraya girmek istiyorum’ dedi. Bunun için bir zaman çizelgesi vermeyeceğim, ancak bu son derece önemli bir konu" ifadelerini kullandı.
ÇÖZÜM ÇİN'DE OLABİLİR Mİ? ZİYARETİN PERDE ARKASI
Haberde, diplomasi ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığına da dikkat çekildi.
Trump’ın bu hafta (13-15 Mayıs) Çin’e yapacağı ziyaret kapsamında İran meselesinin de gündeme gelebileceği belirtildi. The Wall Street Journal’e konuşan ABD’li yetkililer, Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’den İran konusunda destek isteyebileceğini öne sürdü.
