Yılan paniği
Eren Koca HABER MERKEZİ - Yurt genelinde son haftalarda özellikle kırsal bölgelerde yılan görülmesi tedirginlik yarattı. Uzmanlar ekosisteme sağladığı faydalar nedeniyle zaruri olmadığı sürece yılanların öldürülmemesi gerektiğini belirtti. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Ormancılık Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Dr. Ergün Bacak, “Yılanların insanlar için oluşturduğu tehlike, insanların yılanlar için oluşturduğu tehlikenin yanında okyanusta damla gibi. Her yıl ülkemizde on binlerce yılan korku ve yanlış inançlar nedeniyle insanlar tarafından öldürülürken, yılanların ısırması sonucu hayatını kaybeden insanların sayısı iki elin parmaklarını geçmemektedir. Bu şartlarda kim daha tehlikeli diye tekrar düşünmemiz gerekmektedir. Bazı yılan türlerinin zehirleri insan sağlığı açısından tıbbi önem arz etmektedir. Ölümcül zehre sahip çok fazla yılan türü olmasa da tıbbi müdahale gerektiren yılan türlerimiz mevcuttur. Ülkemizde 55 tür yılan bulunmaktadır ve çoğu zehirsiz türlerdir. Özellikle engerek türleri zehri insan açısından tıbbi risk oluşturan yılan türleridir ve ülkemizde 15 engerek türü bulunmaktadır. Ayrıca Şanlıurfa ve çevresinde yayılışı olan çöl kobrası ülkemizde bulunan tek kobra türüdür ve zehri insan sağlığı açısından risk oluşturmaktadır” dedi. Öte yandan Türkiye’de yılan sokması sonucu hayatını kaybeden kişi sayısı yılda ortalama 1 ile 5 arasında, mağdurlara zantivenom (panzehir) tedavisi uygulanıyor.
Zehirli yılanlar hangi bölgelerde?
Dr. Ergün Bacak, “Zehirli yılan türlerini tüm Türkiye’de görmek mümkün olsa da özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu, Toroslar ve Doğu Karadeniz engerek yılanları açısından zengin çeşitliliğe sahiptir. İstanbul’da insan sağlığı açısından tıbbi önem arz eden bir tür yılan (Burunlu engerek/Boynuzlu engerek) ile karşılaşmak mümkün olsa da karşılaşmalar nadirdir. İstanbul’da ormanlık alanlardaki yerleşimlerde karşılaşma ihtimali vardır. Şile ve Çatalca’nın kırsal yerleşimleriyle Beykoz, Sarıyer, Çekmeköy ilçelerinin ormana yakın alanlarında görmek mümkündür” dedi.
Karşılaşınca ne yapmalı?
“Evde veya araçta bir yılanla karşılaşmak panik yaratsa da, sakin kalıp doğru adımları atmak hem sizin hem de yılanın zarar görmesini engeller” diyen Dr. Ergün Bacak şu bilgileri verdi: “Yılanlar insanların ona müdahalesi olmadan, durduk yere saldırmaz; sadece köşeye sıkıştıklarında kendilerini korumaya çalışırken ısırabilirler. Eviniz kırsal alandaysa ve yılanın kaçabileceği bir alan varsa bir süre sonra çıkacaktır. Sakinliği korumalı, ani hareketler yapılmamalı; böylece saklanabilecekleri alanlara girmesine neden olmazsınız. Mümkünse çıkış yollarını açın. Kendiniz müdahale etmeyin, ilgili kurumlardan yardım isteyin. Araçta ise panik yapmadan aracı park ederek, yılanın uzaklaşmasını bekleyin veya yetkililere haber verin. Yılanlar özellikle mayıs ayından sonbahar sonuna kadar daha fazla görülüyor.”
Milyon dolarlık zehir
Yılan zehri, dünyadaki en değerli sıvılardan biri olup türüne göre litresi 40 bin dolardan 10 milyon dolara kadar alıcı bulmaktadır. Sadece Kral Kobra zehrinin litresinin fiyatı 40 bin dolar civarında. Yılan zehri, başta panzehir (serum) üretimi olmak üzere kanser, kemoterapi ilaçları, kozmetik, doping testleri ve kimyasal silah ayrıştırma işlemlerinde kullanılmaktadır.
